Chùa Vĩnh Tràng
Là thủ phủ của tỉnh Tiền Giang, thành phố Mỹ Tho có vị trí nằm ven bờ sông Tiền (Cửu Long) suốt tháng quanh năm nước chảy êm đềm, lác đác xa gần nhấp nhô bóng dáng đủ các loài phiêu lưu thảo. Và nhất là hình ảnh của từng mảng lục bình di động, lờ đờ trôi theo dòng nước dưới bầu trời rực nắng chói chang. Phản chiếu ngược lại, là bằng với những muôn ngàn tia sáng sắc màu lung linh trên sóng nước tạo thành ra được một bức tranh thanh thoát, thiên nhiên. Cùng với cảnh quan hòa quyện cây trái ruộng vườn xanh tươi bao la tươi mát, hình ảnh Mỹ Tho yên bình lại còn có dịp thể hiện ra dáng đứng nên thơ trong vẻ đẹp đặc trưng của miền đất lành chim đậu, phú cường thịnh vượng ở miền Tây.
Mấy năm trước đây, khi con đường cao tốc giữa thành phố Hồ Chí Minh và Mỹ Tho chưa được hoàn thành thì lộ trình cũ chỉ dài có 70km, vậy mà nạn ách tắc xe cộ hằng ngày đã gây ra biết bao nhiêu là trở ngại về mặt giao thông lẫn cả thời gian của người dân cần có nhu cầu xê dịch. Còn cách đây trên một thế kỷ, thì Mỹ Tho là một thành phố duy nhất ở miền Tây cũng như của cả trên dải đất phương Nam, là nơi đã từng có thiết lập một hệ thống giao thông đường sắt được hoàn thành đưa vào sử dụng vào năm 1885. Và tuyến đường sắt Sài Gòn Mỹ Tho lúc bấy giờ cũng chính là tuyến đường sắt đầu tiên ở trên bán đảo Đông Dương, do người Pháp khởi công xây dựng.
Chuyến xe lửa đầu tiên tuyến Sài Gòn - Mỹ Tho
Thuở ấy, người dân Sài Gòn, hay nói các khác là lộ trình giao thông đường bộ từ miền Đông sang miền Tây Nam-bộ thì chỉ có trông cậy duy nhất vào nhịp cầu Bến Lức dài nhất ở miền Nam lúc bấy giờ được công ty Eiffel xây cất lên từ cuối thế kỷ 19 bắc ngang sông Vàm Cỏ Đông ở Long An. Và cây cầu Bến Lức lúc bấy giờ cũng là đường huyết mạch của xe hơi, xe lửa lưu thông vượt qua để chạy về Sài Gòn, hay ngược lại tới Mỹ Tho. Rồi nếu từ Mỹ Tho muốn đi sang các tỉnh miền Tây khác, thì lại phải qua rất nhiều bến phà khác nữa như là phà Rạch Miễu, phà Mỹ Thuận, phà Cần Thơ, phà Vàm Cống và các phà nhỏ xíu kéo bằng dây thừng cột ở hai bên bờ sông, thường được quen gọi là phà kéo tay hay đò rút.
Cầu sắt Eiffel Bến Lức về miền Tây thời xa xưa
Đi thực tế, Mỹ Tho hiện nay là một địa điểm được nhiều người đánh giá xem như là nơi có nhiều tiềm năng du lịch quanh vùng đồng bằng sông nước Cửu Long ở miền Tây. Và cùng với một ưu thế khác nữa, là điểm đến không xa thành phố Hồ Chí Minh, cho nên người dân sở tại đã biết tận dụng khai thác nhiều loại hình du lịch sinh thái sông nước, miệt vườn, liên kết với với các công trình di tích lịch sử đa dạng ở địa phương. Vì thế cho nên, thế hệ trẻ bây giờ thường hay thay nhau rũ cùng đi phượt vào trong khoảng thời gian mỗi cuối tuần, hay nghỉ lễ. Còn đối với những thành phần du khách cao niên vừa khi mới đặt chân lên đất Tiền Giang ngày nay, thì thoạt tiên là trong không gian ký ức của họ hiện ra từ hình ảnh đặc sản của tô hủ tíu Mỹ Tho nổi tiếng từng hằng thập niên dài được phổ biến kinh doanh quảng cáo ở khắp nơi nơi, cho tới sự mường tượng về cái nôi nghệ thuật sản sinh ra các đoàn hát xướng ca đầu tiên ở Nam bộ. Thêm nữa, là ngoài chuyện chiến tranh tàn phá quê hương, các danh nhân văn hóa, các bậc nữ lưu đức hạnh. Các tấm gương khí khái anh hùng hào kiệt xả thân đóng góp quê hương, làm đẹp xóm làng Mỹ Tho, thì lại còn có cả những mẩu chuyện ly kỳ về hình ảnh cuộc đời của con người khác lạ ở thuở đương thời, cũng từng để lại dư âm với nhiều tình tiết hài hước, thú vị y như nghe qua trong huyền thoại.
Bến phà Rạch Miễu bờ Mỹ Tho ngày trước
Cầu Rạch Miểu ngày nay
Đất miền Tây tuy nhỏ nhưng cũng không hiếm người suốt cả cuộc đời chưa bao giờ có dịp đặt gót chân mình lên cục đất Tiền-Giang ngày nay để tham quan, tìm hiểu về nét đẹp địa phương. Thậm chí, có người từng đến với thành phố Mỹ-Tho, nhung nhớ biết bao kỷ niệm về hình ảnh của con kênh Bảo-Định trong suốt thời kỳ còn chiến tranh. Nhưng kể từ khi đất nước tái lập hòa bình, thì họ hoặc vì nhiều lý do nào đó, cho nên tới bây giờ cũng chưa hề có dịp trở lại để nhìn thấy được quá nhiều mọi sự thay đổi về diện mạo phố phường nơi sở tại. Chẳng hạn, như riêng về các đơn vị hành chánh của tỉnh Tiền-Giang hiện nay thì gồm có thành phố Mỹ-Tho, thị xã Gò-Công, thị xã Cai-Lậy. Và 8 huyện là Châu-Thành, Gò-Công Đông, Gò-Công Tây, Cai-Lậy, Tân-Phước, Tân-Phú-Đông, Cái-Bè, Chợ-Gạo, cùng với tổng số dân được kiểm tra vào năm 2011 là 1.682.600 đầu người. Và tại thành phố Mỹ-Tho ngày nay nếu phân chia theo địa bàn, thì hiện có tới 13 chợ thành thị nằm rải rác trên các phường, và 2 chợ nông thôn tại Mỹ-Phong và Trung-An. Ngoài ra, ở địa bàn tỉnh lị còn có nhiều siêu thị hiện đại đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của người dân như Vinatex Mỹ-Tho, Co.opmart Mỹ-Tho, siêu thị Tiền-Giang, siêu thị điện máy Nguyễn-Kim, siêu thị điện máy Chợ-Lớn. Và các trung tâm doanh nghiệp, dịch vụ hợp tác xã, hệ thống ngân hàng, bảo hiểm, vận tải, viễn thông, khách sạn, giải trí v.v với trên 11.000 cơ sở khai thác kinh doanh thương mại.
Một góc nhìn trung tâm thành phố Mỹ Tho
Vòng xoay Trung Lương
Thành phố Mỹ Tho ngày nay mặc dù đã từng được khoác lên chiếc áo huy chương có nhiều thành tích phát triển đầy khích lệ, nhưng không thể nào có thể so bì được với những đô thị có tầm cỡ lớn hơn ở trong nước. Tuy nhiên, với tinh thần Mỹ Tho đại phố thuở xa xưa, thì người dân ở nơi đây lúc nào cũng muốn tìm dịp để làm sống lại những hình ảnh huy hoàng của thời kỳ vàng son phong phú mà miệt sông nước miền nầy từng được coi như là hưng thịnh nhất trên vòm trời ở đất phương Nam.
Niềm tự hào đó chính là hình ảnh đầy ấn tượng trong những ngày lễ hội kỷ niệm 330 năm thành lập thành phố Mỹ Tho, vốn là nơi có nhiều nghệ sĩ đầu tiên đứng ra thành lập các đoàn hát về nghệ thuật sân khấu cải lương, cũng như là nơi từng có rạp hát cải lương Năm Tú đầu tiên vào năm 1918 ở đất phương Nam, rồi sau khi một thời gian dài đổi tên lại là hí viện Vĩnh-Lợi, và bây giờ thì được mang tên mới là rạp Tiền Giang tọa lạc tại đường Nguyễn Huệ, Mỹ Tho.
Và về phương diện mở mang văn hóa cũng vậy, thành phố Mỹ Tho là nơi tiên phuông có trường Trung-Học đầu tiên ở đất phương Nam. Ngày xưa, trường có tên là Collège de Mytho được thành lập từ năm 1879, nay mang tên là Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu tọa lạc tại đường Hùng Vương, Mỹ Tho. Đây là một ngôi trường nổi tiếng nhất ở miến Tây, từng là nơi xuất thân của nhiều vị khoa bảng cũng như các nhà chính trị từng có đóng những vai trò then chốt đảm nhiệm trên đỉnh cao quyền lực ở đất phương Nam trải qua trong suốtcác giai đoạn của thời kỳ chiến tranh tàn phá nước nhà.
Tượng Nguyễn Đình Chiểu
Trong hiện tại, cái mốc thời gian 330 năm kỷ niệm thành lập thành phố Mỹ-Tho đã trôi qua. Tuy nhiên, hình ảnh duyên dáng của cô gái đẹp (khi xưa người Khmer gọi vùng đất nầy là srok mé-so, có nghĩa là xứ có nàng con gái có nước da trắng) mà thành phố Mỹ-Tho từng được mệnh danh từ thuở ấy, thì nay cũng vẫn hãy còn là kỷ niệm đối với những thành phần thế hệ con người đã từng có những tình tự buộc ràng, gắn bó yêu thương cùng với thành phố Mỹ Tho.
Chào mừng tinh thần Mỹ Tho đại phố 330 năm
Lễ hội kỷ niệm đô thị Mỹ Tho (1679-2009)
Thực vậy, trước hết nói chung về địa hình của tỉnh Tiền-Giang bây giờ thì nó đã được chia ra làm thành 3 vùng miền sinh thái tự nhiên đặc biệt. Đó là vùng miền ảnh hưởng cạnh Đồng-Tháp-Mười nước ngập quanh năm, sen súng mọc um tùm trên những đầm lầy. Vùng miền ven dọc sông Tiền chạy dài tới biển Đông dài 120km với ruộng vườn sum suê trái cây, lúa gạo. Và vùng miền duyên hải Gò-Công dồi dào hải sản cá tôm v.v. Vì thế cho nên người ta có thể nói đất Tiền-Giang chính là nơi hội tụ tài nguyên nông sản, hải sản thiên nhiên của vùng đồng bằng châu thổ sông Cửu-Long ở miền Tây.
Hơn thế nữa, thành phố Mỹ-Tho ngày nay cũng chính là trung tâm văn hóa, kinh tế và chính trị của tỉnh Tiền-Giang có ưu thế địa lợi vô cùng thuận tiện nhờ nằm không xa nơi ngã 3 sông có chiều dài lịch sử khẩn hoang khai thác dinh điền trong thời quá khứ. Và cũng do nhờ ảnh hưởng của vùng địa lý phong hồi thủy tụ đó mà Mỹ-Tho đại phố ngày xưa vào thế kỷ 17, là một vùng đất mở mang đã từng có một thời kỳ phát triển được coi như là trung tâm thương mại tấp nập nhất ở phương Nam cùng lúc với Biên-Hòa, khu vực nhộn nhịp ở vùng cù lao Phố ngày xưa. Và nếu cần phải nói về ngày trước, là khi Mỹ-Tho đại phố còn chiếm lĩnh vai trò trọng yếu về sự phát triển kinh tế thịnh vượng, sầm uất, hội tụ tấp nập trên bến dưới thuyền, lái buôn đầu mối đến từ các quốc gia láng giềng, thì là do nhờ có sự giao thương mở cửa ra thế giới bên ngoài. Trong khi đó thì vào cùng thời điểm bấy giờ, thì khu vực sinh hoạt thương mại Bến-Nghé, Sài-gòn chỉ đang là hình ảnh của một cái bóng nhạt mờ với dấp dáng của một khu chợ nhỏ bán buôn nội địa.
Cho mãi đến thời kỳ về sau lịch sử sang trang, khi đế quốc Pháp chính thức thành lập thành phố, đường sá Sài-Gòn có ngọn xanh ngọn đỏ*, thì lúc bấy giờ đường sá, thành phố Mỹ-Tho mới có dịp nối gót văn minh theo sau trở thành là nơi có ngọn tỏ ngọn lu*.
Một thuở huy hoàng "Mỹ Tho, trên ô tô dưới thời ca nô"
Tuy nhiên, người dân Mỹ-Tho dù có tinh thần trọng nghĩa mến tài, thật thà hiếu khách nhưng lúc nào cũng hãy còn mang niềm tự hào về ánh hào quang quá khứ tiên phuông phát triển thương mãi phồn vinh. Cho nên, họ vẫn thường xuyên từng tế nhị nhắc nhở người thương ở miền xa phải nên cẩn trọng tập tánh khiêm nhường để mà học lấy chữ nhu* ở giữa chốn kinh kỳ phồn hoa, và được vậy, thì người con gái có nước da trắng đẹp sẽ không ngần ngại mười thu em cũng chờ*...
Phải chăng ý nghĩa của mấy câu ca dao truyền khẩu nói trên từ lâu đã ngụ ý gián tiếp muốn giới thiệu về hình ảnh bản sắc địa phương, nơi quê hương của họ từng đã có được những con người nữ lưu đức hạnh, sáng giá. Và thành công trong cuộc đời sự nghiệp mà ngay cả thời điểm bây giờ, họ cũng còn có dịp được tiếng thơm lây qua những giai thoại về lịch sử giai nhân của đất Tiền-Giang là nơi có nhiều hoàng hậu nhất ở trời Nam.
Thực vậy, trước năm 1975 thì đã có xảy ra hai trường hợp điển hình về chân dung của các đệ nhất phu phân gốc người Mỹ-Tho, Tiền-Giang. Gần đây là của bà Nguyễn-Thị-Mai-Anh, phu nhân Tổng-Thống VNCH ở miền Nam. Và trường hợp trước đó nữa là của bà Đoàn-Thị-Giàu, phu nhân Chủ-Tịch VNDCCH ở miền Bắc. Còn trước những năm toàn quốc nổi lên kháng chiến chống giặc Pháp, thì đã có trường hợp của bà Nguyễn-Thị-Hữu-Lan gốc người Gò-Công (thuộc Tiền-Giang ngày nay) được trở thành hoàng hậu Nam-Phương sau khi kết hôn với vua Bảo-Đại.
Nam-Phương hoàng hậu (1914-1963)
Hoàng thái hậu Từ Dũ (1810-1902)
Du khách quốc tế tham quan KDL Cái Bè
Du khách tham quan vườn trái cây
Quang cảnh chợ nổi buổi sáng mai
và suốt cả buổi chiều tối
Treo gì bán nấy
Ngoài khu du lịch chợ nổi danh tiếng Cái Bè, du khách còn có thể chọn chương trình tổ chức tham quan cù lao Thới Sơn để có dịp đi thuyền ba lá dọc theo hàng dừa nước rồi lên bờ nghe xem nghệ sĩ miệt vườn biểu diễn đờn ca tài tử Nam Bộ (từng đã được UNESCO vinh danh công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại). Và hiện nay, loại hình đờn ca tài tử nầy rất được thịnh hành phổ biến tổ chức trên ghe, tàu du lịch, trong vườn cây ăn trái, nhà hàng v.v ở đất phương Nam.
Du lịch sinh thái
Đờn ca tài tử Nam Bộ
Trái cây Tiền Giang
Rắn hổ mang chúa
Rắn lục trên cành cây
Gần Trại Rắn Đồng-Tâm còn có di tích lịch sử Rạch-Gầm Xoài Mút là chiến trường xưa, nơi mà Nguyễn Huệ thân chinh đại chiến thắng oanh liệt quân Xiêm xâm luợc vào năm 1785, và rượt đuổi Nguyễn Ánh cõng rắn cắn gà nhà chạy ra khỏi biên thùy. Hiện chiến trường nầy còn lại bây giờ chỉ là hình ảnh của một khúc sông dưới bầu trời thiên nhiên bình lặng, hai bên bờ cây cối mọc xanh um, lá hoa tươi tốt. Tuy nhiên, nếu du khách giàu tưởng tượng thì cũng có thể thả hồn mình vào quá khứ để cảm nhận trong lòng một giây phút chia sẻ vinh quang và tự hào về thành tích lịch sử vẻ vang, oai hùng của dân tộc. Cách đây đúng 15 năm, nhân kỷ niệm 220 năm ngày dánh bại quân Xiêm, thì thành phố Mỹ Tho cũng đã hoàn thành một khu di tích chiến thắng Rạch Gầm Xoài Mút ở tại xã Kim Sơn, huyện Châu Thành nằm cách trung tâm thành phố Mỹ-Tho 12km về phía Tây. Ngoài tượng đài đại đế Quang Trung, nơi đây còn có hai nhà trưng bày những hiện vật vũ khí có liên quan đến trong trận thủy chiến lịch sử như là gươm giáo được cả hai bên đối phương đưa vào sử dụng. Và một ngôi nhà cổ Nam Bộ dùng để trưng bày, tiếp khách.
Khu di tích chiến thắng Rạch Gầm Xoài Mút
Đoạn sông Rạch Gầm Xoài Mút
Nhà thờ Chính Tòa
Ngoài ra, tại trung tâm thành phố Mỹ Tho cũng còn có một di tích đặc biệt, đó là đình Điều Hòa. Đình Điều Hòa nằm cạnh cầu Quay là một di tích văn hóa cấp quốc gia được xây cất với phong cách nghệ thuật kiến trúc dưới thời nhà Nguyễn (Gia Long) mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Trong đình hiện còn lưu trữ nhiều cổ vật quý hiếm như binh khí thờ, đỉnh đồng, lư, và sau cổng vào có hai câu đối :
Đình Điều Hòa
Bãi biển Tân Thành